«Үлэ киһитэ»: Кыстатыам нэһилиэгэр сүөһүнү иитэр биир эрэ ыал баар


Хоту сиргэ билиҥҥи кэмҥэ хаһаайыстыбаны тэринии хайдаҕын, туох ыарахаттар баалларын, туһатын билээри Кыстатыамҥа Корякиннарга тиийэ сырыттым. Бу кэмҥэ ыал ийэтэ Варвара Иннокентьевна дьиэтигэр суох буолан биэрдэ. Оттон хаһаайын Григорий Иванович сүөһүлэрин хаамтара сылдьар кэмигэр көрүстүм. Эдьигээн улууһун үлэһит дьонун туһунан кэпсиибит.


Сааскы ылааҥы күн сүөһүлэр сибиэһэй салгыҥҥа сылдьан, астыммыт дьүһүннэрэ киһи хараҕар тута быраҕыллар. Этиргэн көрүҥнээх хороҕор муостаахтар сүүрэн-көтөн иччилэрин ыҥырыытын ылынан, хотоннорун диэки хааман кэллилэр.

Нэһилиэк биир биллэр-көстөр сис ыала Варвара, Григорий Корякиннар икки сыллааҕыта Куонараҕа баар сүөһүнү тутар, оҥорон таһаарар кооператив родовой общинатыттан биэс саха ынаҕын ылбыттар. Тэйиччи сытар сиртэн ынахтары тиэйэн аҕалалларыгар олохтоох нэһилиэк дьаһалтата көмөлөспүт. Онтон эһиилигэр хаһаайыстыбаларын элбэтээри, эмиэ Куонараттан биир оҕуһу, Бэстээх нэһилиэгиттэн 1 ынаҕы эбии ылбыттар. Саха ынаҕын өлгөм үүттээх, үчүгэй туруктаах, биһиги тыйыс тымныы кыһыннаах дойдубутугар сөптөөх диэн санааттан хаһаайыттар бу боруоданы ылбыттар.

Корякин Г.И.: «Билигин төрөөн турар үс ыанар ынахтаахпыт, икки ньирэйдээхпит, 2 борооскулаахпыт, холбоон сэттэ төбөлөөхпүт. Ынахтарбыт биэрбит үүттэрин сүөгэйдээн, бэйэтинэн да, суорат да оҥорон нэһилиэнньэҕэ атыылыыбыт. Олохтоохтор утарынан ылаллар, ордук кыра оҕолоох дьон үүккэ, суоракка наадыйаллар».

Корякиннар өссө Кыстатыамҥа, эрдэ коза ииттэн олорбут ыаллартан үс төбөнү ылан, сүөһүлэригэр ханыылаан тутан тураллар. Сааскы кэмҥэ, Эдьигээн нэһилиэгэр козаны тутар Колтуновтартан атыыры ылан тыһыларын буоһатаары уларсыбыттар. Козалара эмиэ, кыра да буоллар, үүт биэрэллэр.

Хороҕор муостааҕы тутарга, бастатан туран, ото буолар. Хоту сиргэ сүөһүлээх дьон кыра-кыра арыылары кэрийэн оттонон, онтуларын кыһын «Буран» көлөнөн тиэнэллэр. Корякин Г.И.: «Быйылгы кыстык этэҥҥэ ааста, сүөһүлэрим күөх от бытыгырыар диэри сиир оттоохтор. Сайын кэргэммин, оҕолорбун кытта арыы сирдэри кэрийэ сылдьан оттуубут. Икки сыл устата ходуһаларбытын уу ылан мэһэйдэри үөскэппитэ. Ол эрэн онон-манан оттоон кыстатар отпутун булуммуппут. Улахан оттуур сирдэр күөллэргэ бааллар эрээри, 4-5 көс тэйиччи сыталлар. Онон ырааҕа бэрт буолан, чугас арыыларга оттонобут».

Ыал аҕата Григорий Иванович дьарыктаах буолаары, оҕолорун, биир дойдулаахтарын сибиэһэй үрүҥ аһылыгынан күндүлээри чааһынай хаһаайыстыба тэриммитин туһунан санаатын үллэстэр.
Бу курдук, кэккэ ыарахаттартан толлубакка, чэпчэкитэ суох үлэттэн чаҕыйбакка, саха ыалын төрүт дьарыгын Кыстатыам сиригэр сөргүтэн, этэҥҥэ эрэ буоллар, барыта эрэ сатаннар Варвара, Григорий Корякиннар сүөһүлэрин элбэтэн, хотоннорун кэҥэттэн хаһаайыстыбаларын сайыннара турар баҕа санаалаахтар. Биир дойдулаахтарыгар сүөһүнү ииттэллэригэр сүбэлииллэр.

Ааптар: Мария Аполлонова

Оставьте комментарий

Яндекс.Метрика Top.Mail.Ru